Apple iOS 7’deki yenilikleri Android’den mi kopyalamış?

iPhone, iPad ve iPod Touch’ın yeni işletim sistemi iOS 7, Apple’ın uzun süredir yaptığı en köklü değişikliklere sahip. Hem görsel yönden, hem de uygulamaların işleyişi bakımından pek çok değişiklik var. Peki Apple bu fikirler için nereden ilham almış? Android’i mi kopyalamış? Yoksa Windows Phone 8’i mi?

iOS hayranları kopyalama iddialarını kabul etmeyecektir herhalde. Android fanatikleri ise hararetle kopyacı olmakla suçlayacaktır Apple’ı. Windows Phone 8 ekran görüntüleri ile de karşılaştırmalar yapılıyor bloglarda.

Ben bu tartışmada taraf olmayacağım ama, birkaç görüşümü paylaşmak istiyorum. Öncelikle, iPhone’dan önce mobil işletim sistemlerinin arabirimleri nasıldı, onu bir görelim:



Hatırlar mısınız bilmem ama, iPhone kullanıcı deneyimi ile bizi büyülemişti, çünkü o güne kadar mobil işletim sistemlerinde yanlış yapılan her şeyi yeniden düşünüp daha insancıl hale getirmişlerdi. Elbette hepsi bir anda olmadı, ama yavaş yavaş eksikler kapandı. iPhone sonrasında “modern mobil işletim sistemleri” kategorisine giren her işletim sistemi Apple’ın çabalarından ilham aldı.



Apple almadı mı o sihirli ilhamlardan? Elbette aldı, öncelikle yıllar önce ürettiği Apple Newton MessagePad'den ilham aldı. Ardından Palm OS’in temelinde yatan kullanım kolaylığı felsefesinden ilham aldı, onu günümüze uyarladı. Konfabulator isimli modern masaüstü widget’larının babası olan yazılımdan da yararlandı. iPhone dışındaki ürünlerde bile Braun’un Dieter Rams imzalı ürünlerinden ne kadar etkilendiği ortada zaten. Daha sonra yine bir Palm ürünü olan WebOS’den etkilendi. WebOS kendi başına başarılı olamamış olsa da Apple’ı yenilik yapmaya zorlayan önemli bir oyuncuydu (WebOS’den hâlâ da etkileniyor, iOS 7’deki multitasking ekranı WebOS’in cards ekranının neredeyse aynısı!). Daha sonra da elbette Android’den etkilendi, buna şüphe yok, ama bence Android bu kadarını Apple’a borçluydu! Çünkü nasıl iOS, “Zen of Palm” felsefesini takip ettiyse, Android de iOS’in mobil işletim sistemlerine getirdiği modern yaklaşımı takip etti. iPhone öncesinde fotoğraflarımız arasında parmağımızla kaydırarak gezinme fikri kaçımızın aklına gelirdi? Şimdilerde bu özelliği olmayan telefona akıllı demiyorlar!

İşin acı tarafı ne biliyor musunuz? Büyük firmaların kopyaladığı küçük firmalar genellikle tarih oluyorlar.

İlgili linkler
Apple tasarımları, Braun tasarımları
WebOS’in cards ekranı (mutlaka görmelisiniz)
Neonode N1m
iOS 7 - Android benzerlikleri
iOS 7 kimlerden ilham almış?

iOS 7 ve değişimdeki risk

Apple’ın son etkinliğinde beklediğimiz “Apple Smartwatch” duyurusu yapılmadı ama iPhone, iPad ve iPod Touch kullanıcılarını ilgilendiren, merakla beklenen başka bir duyuru vardı: iOS 7. Apple’ın mobil işletim sisteminin yeni versiyonunda kimilerinin çok beğendiği, kimilerinin “Steve Jobs’un kemikleri sızlıyor” şeklinde yorumladığı önemli değişiklikler var.



Teknoloji yazarları arasında zaten iOS üzerinde yeniliğe ihtiyaç olduğunu dile getirenler oluyordu. Onları tatmin eder mi bilmem ama, hem görsel tasarımda, hem de uygulamaların işleyişinde farklılıklar var. Çoğunluğu oluşturan normal kullanıcıları göz önüne aldığımızda ikisi de Apple için risk aslında: Görsel tasarımı beğenmeyenler olacağı gibi, yeni uygulamaları kullanmakta zorlananlar da olacaktır.

Görsel tasarım sadeleştirilmiş. Kısmen Nokia N9’un çok beğendiğim arabirim tasarımını hatırlattı bana. Windows Vista stili yarı-saydam alanlar da bol bol kullanılmış. Sadelik iyi ama, bu yarı-saydamlığın bazı yerlerde fazla kullanıldığını ve arabirimi çirkinleştirdiğini düşünüyorum. İnsanlardan gelen bir eleştiri de canlı renklerin, gradyanların kullanımı sonucu işletim sisteminin çocuksu bir görünüşe büründüğü yönünde. Değişim sadece görünüşte değil. Uygulamaların işleyişinde de çeşitli değişiklikler var. Pek çok uygulamada önemli ilerlemeler olduğu söylenebilir. Nokia N9’daki gibi ekranın dışından başlayan kaydırma hareketlerinin bulunması hoş olmuş.

Yenilik yaparken her zaman eski olana alışmış kullanıcıları rahatsız etme riski vardır. Genellikle de kullanıcılar “aşık olanlar” ve “nefret edenler” olarak iki gruba ayrılır. Microsoft, Windows 8 ile bunu yaşıyor. Her yenilik karşısında kullanıcının sorduğu bir soru var: Bu değişikliğe gerçekten gerek var mıydı? Çünkü değişiklik insanların keyfini kaçırır. Ancak yaptığınız yeniliğin gerçekten ne faydası olduğunu anlayabiliyorsa insanlar, yeniliklere kucak açarlar. Sırf tasarım ekibinizi, mühendislerinizi tatmin etmek için yenilik yapıyorsanız, ya da projenin başına yeni biri geçti diye, öncekilerden intikam almak istercesine değişiklik yapılıyorsa, tüketicileri kaybetme riski ile karşı karşıya kalırsınız.


Yine de Apple için riskin çok yüksek düzeyde olmadığı söylenebilir, zira Apple’ın elinde sadık kullanıcılardan, ekosistemden ve marka değerinden ileri gelen inanılmaz bir güç var. Bir kısım Apple ne üretse satın alıyor zaten. Bir kısım yazılım, müzik vb. çeşitliliği dolayısıyla Apple’ı tercih ediyor. Bir kısım, yazılıma, müziğe, aksesuara bu kadar para yatırdığı için Apple’ı tercih etmek zorunda kalıyor. Bir kısım için de iPhone, telefon denildi mi ulaşılabilecek son nokta. Dolayısıyla Apple tökezlese bile, yanlış yapsa bile uzun süre tahtını kimseye bırakmayacaktır. Birkaç yıl önce iPhone kullanıcılarının gittikleri her yerin koordinatlarınının, kullanıcıların haberi olmadan telefon içerisinde kaydedildiği ortaya çıkmıştı hatırlar mısınız? Hatırlayan kalmamıştır herhalde.

iOS 7’deki yenilikler elbette kullanıcılar için olumlu. Ancak Apple ilk defa bu seviyede değişiklikler yapıyor, bu iyi bir şey ama eski kullanıcılar için alışma süreci gerektiriyor.

Steve Jobs sonrası Apple kendini kanıtlamaya çalışıyor. Ya da ipini kopardı, ne yapacağını şaşırdı. iCEO’ları olmadan neler başarabileceklerini zaman gösterecek. Apple’da bile “Olmamış, yeniden yapın, yeniden düşünün” diyen birilerinin olması gerekir.

iOS 7’de tam olarak neler yeni? Bunları iPhoneTurkey’den Mustafa bey zaten detaylı olarak yazmış, aynı şeyleri yazmaya gerek yok: http://www.iphoneturkey.biz/2013/06/ios-7-ozellikleri-inceleme-i.html