Android Programlama XIX - Servis Kullanımı

Herkese merhaba!

Bu yazımda sizlere servis kullanımını anlatmaya çalışacağım. Servis kullanarak uygulamanıza arka planda çalışacak özellikler ekleyebilirsiniz. Bu yazıda yazacağımız uygulama arka planda çalışacak ve düzenli aralıklarla ekrana sistem tarihini ve saatini yazdıracak.

ServisOgreniyorum isimli bir proje oluşturarak işe başlayalım.

Projeyle beraber oluşturduğumuz ana etkinliğin tasarımını yaparak işe başlayalım. Servisi durdurup başlatmak için bir düğme ekleyelim. Layout dosyamız aşağıdaki gibi görünmeli.

Kullanacağımız metinleri belirlediğimiz strings.xml dosyamız da şöyle görünmeli.

Şimdi servis sınıfımızı oluşturalım. Ana etkinlik dosyamızdan bir kopya oluşturup içeriğini aşağıdaki gibi değiştirelim.

Projemizin temelleri hazır. Şimdi ana etkinliğimizi açıp servisi başlatıp durdurmakla ilgili kodları yazarak başlayalım.

İlk iş olarak eklediğimiz düğmenin tıklama olayını oluşturalım.

Bu düğmeye tıklandığında servis durdurulmuş haldeyse servis başlatılacak, başlatılmış haldeyse durdurulacak. Bunun için servisin çalışıp çalışmadığını kontrol etmemiz gerekiyor. Haydi bunun için bir metod yazalım.

Bu metod çağrıldığında eğer servisimiz çalışıyorsa geriye true döndürülecek. Eğer çalışmıyorsa false döndürülecek.

Bunun için bir ActivityManager nesnesi oluşturup sistemin etkinlik servisini alıyoruz. Java'nın gelişmiş for döngüsü yapısını kullanarak getRunningServices() metodu ile sistemde çalışan tüm servisleri alıyoruz. Bu metodun döndürdüğü RunningServiceInfo nesnelerinden oluşan dizi içinde servis isimli değişken ile dönüyoruz. Döngü sırasındaki servis nesnesinin paket adı, bizim uygulamamızın paket adına eşitse bizim servisimiz çalışıyor demektir. Bu mantığı kullanarak tüm çalışan servisleri geziyoruz ve bizim servisimiz çalışıyor mu kontrol ediyoruz.

Şimdi tıklama metodumuzun içini dolduralım ve yazdığımız metodu da kullanalım.

Temel mantık bu şekilde olacak. Servis başlatılacağı zaman ilgili metod çağrılacak ve düğmenin üzerindeki yazı durdur yazısına çevrilecek. Servis durdurulacağı zaman da tam tersi yapılacak.

Oluşturduğumuz tıklama olayının parametresi (daha önceki yazılarda bahsettiğim gibi) üzerine tıklanan nesneyi temsil ettiği için v nesnesini Button türüne dönüştürerek dugme ismiyle saklıyoruz. Daha sonra bu nesne üzerinden yazı değişikliğini yapıyoruz.

Tıklama olayımızın kodları bittiğinde aşağıdaki gibi görünmeli.

Şimdi etkinliğin onCreate() metoduna da bir ekleme yapalım. Servis arka planda çalışacağı için servisin çalışıp çalışmama durumuna göre uygulama başlangıcında düğmenin üzerindeki yazıyı belirlememiz gerekiyor. Bunun için aşağıdaki gibi bir ekleme yapıyoruz.

Şimdi servisimizin kodlarını yazalım.

İlk önce düzenli aralıklarla iş yapmak için bir Timer nesnesi ve servis içinden ekrana Toast ile yazı yazabilmek için bir Handler nesnesi tanımlayalım.

Eksik import bilgilerini Ctrl + Shift + O ile ekleyelim. Burada Eclipse birden fazla Handler sınıfı bulduğu için bize hangisini eklemek istediğimizi soracak. Bizim ihtiyacımız olan android.os.Handler olacak.

Şimdi de zamanlayıcının çalışacağı aralığı bir sabit olarak belirleyelim. Buraya milisaniye cinsinden bir zaman belirtmemiz gerekiyor. (1 sn = 1000 ms) Örneğin ben 10 saniyede bir çalışmasını istedim.

Şimdi servisimiz oluşturulduğunda çalıştırılacak onCreate() metodu içinde bu nesnelerimize ilk değerlerini verelim.

yardimci nesnesine uygulamanın ana Looper nesnesini atıyoruz. Böylece bu Handler nesnesine göndereceğimiz bilgiler, içinde bulunduğumuz sınıf yerine (bu durumda bizim servisimiz) uygulamanın kendisi üzerinde işletilecek. Eğer bunu yapmazsak servis sınıfı içinden Toast nesnesi ile bilgi vermemiz mümkün olmayacak.

Şimdi zamanlayıcımıza bir görev verelim. Bunun için TimerTask türünden bir nesneye ihtiyacımız olacak. Ama biz bunu metod çağrısı içinde bir iç sınıf (inner class) oluşturarak yapacağız. Haydi başlayalım.

zamanlayici nesnemiz üzerinden scheduleAtFixedRate() metodunu çağırıyoruz ve parametre olarak yeni bir TimerTask iç sınıfı oluşturuyoruz. Burada Eclipse'in bize sağladığı imkanlardan faydalanacağız.

zamanlayici yazıp yanına bir nokta koyduktan sonra Eclipse bize kullanabileceğimiz metodları listeliyor. Buradan scheduleAtFixedRate() metodunu seçiyoruz.

Daha sonra ilk parametreye new yazıp bir boşluk bırakıyoruz ve Ctrl + Boşluk tuşlarına basıyoruz. Eclipse bize yazıyor olduğumuz parametreyle ilgili önerilerde bulunuyor. Buradan yeni bir iç sınıf oluşturacağız. Anonymous Inner Type seçeneğini seçiyoruz.

 Gördüğünüz gibi iç sınıfımız oluşturuldu.

Şimdi diğer parametreleri değiştiriyoruz ve metod çağrısını sonlandıran parantezin sonrasına ; işaretimizi koyuyoruz.

Burada yazdığımız ikinci parametre zamanlayıcının ne kadarlık bir gecikmeyle işe başlayacağını, üçüncü parametre ise ne kadar zamanda bir zamanlayıcının tekrar çalışacağını belirtiyor. Ben 0 ms gecikme ile ve daha önce belirlediğim 10 sn zaman aralığıyla çalışması gerektiğini belirttim.

Şimdi bu belirttiğimiz özelliklerle yapılacak işi tanımlayalım. Yazının başında belirttiğim gibi bu uygulama düzenli aralıklarla sistem tarihini ve saatini ekrana yazdıracak.

Şimdi bu iş için bir metod oluşturalım.

Gördüğünüz gibi belirttiğimiz aralıklarla bu metod çağrılacak ve ekranda bilgi gösterilecek.

Şimdi bilgiyi belirli bir biçimde göstereceğiz.

Burada Java'nın sunduğu imkanlardan faydalanacağız. İlk önce sistem zamanını alalım. (Bunu bildirim kullanımını anlattığım yazıda kullanmıştık.)

Şimdi bu zamanı kullanarak istediğimiz biçimde bilgi oluşturacağız. Bunun için SimpleDateFormat sınıfından faydalanacağız. Boş bir SimpleDateFormat nesnesi oluşturduktan sonra istediğimiz biçimi belirliyoruz. (SimpleDateFormat için kullanılabilecek biçimlerle ilgili daha fazla bilgiyi internette bulabilirsiniz, ben detaylara girmeyeceğim.)

Şimdi belirlenen biçimi kullanarak bir bilgi oluşturalım. Bunun için SimpleDateFormat nesnemiz üzerinden format() metodunu çağırıyoruz ve gerekli parametre için sistem zamanını kullanarak oluşturduğumuz bir Date nesnesi veriyoruz.

Artık sonuc isimli String bizim istediğimiz şekilde biçimlenmiş tarih ve saat bilgisini içeriyor. Şimdi bunu ekranda göstereceğiz. Bunun için önceden oluşturduğumuz Handler nesnemiz üzerinden post() metodunu çağıracağız ve parametre olarak Runnable türünde bir iç sınıf oluşturacağız.

Artık Toast kullanarak bilgiyi ekranda gösterebiliriz.

Burada bir hata aldık, Eclipse bize sonuc isimli Stringin final olarak belirlenmesi gerektiğini söyledi. Bunun nedenini tam bilmiyorum, o yüzden detaylı anlatamayacağım. Hatayı bu şekilde çözebiliriz.

İşimiz bitti gibi görünüyor ama aslında bitmedi. :) Şu an uygulamayı çalıştırmaya kalkarsak servis durdurulduğunda hata alacağız çünkü zamanlayıcıyı durdurmadık. Haydi şimdi servis durdurulduğunda olacakları belirleyelim.

Servis sınıfımız içinde onDestroy() isimli metodu Override ederek yeniden yazacağız. Bunun için on yazıp Ctrl + Boşluk yapmanız yeterli. Eclipse size yardımcı olacaktır.

Metodu oluşturduktan sonra içine zamanlayıcıyı durduracak kodu ekliyoruz.

Artık işimiz bitti gibi. Son bir adım olarak yazdığımz bu servisi uygulamanın manifest dosyasına ekliyoruz.

Manifest dosyasını açtıktan sonra Application sekmesine geliyoruz. Application Nodes kısmındaki Add düğmesine tıklayıp Service seçeneğini seçiyoruz.

 Daha sonra yan taraftan Name alanının yanındaki Browse'a tıklıyoruz ve servisimizi seçiyoruz.

Manifest dosyasısnı kaydediyoruz.

Haydi şimdi uygulamamızı deneyelim! :)

Gördüğünüz gibi uygulamamız açıldı ve servis çalışmıyor durumda olduğu için düğmenin üzerinde Servisi Başlat yazıyor.

Düğmeye basıp servisi başlattığımızda istediğimiz biçimde oluşturulmuş tarihi ve saati göreceğiz.

Servis arka planda çalıştığı için uygulamadan çıksak bile belirlediğimiz 10 sn ardından tekrar ekranda tarihi ve saati göreceğiz.

Uygulama listesinden uygulamamızı tekrar çalıştırdığımızda ise servis çalışır durumda olduğu için düğmenin üzerinde Servisi Durdur yazıyor.

Bir yazının daha sonuna geldik.

Bu yazıda sizlere servis kullanımını elimden geldiğince anlatmaya çalıştım. Aslında birkaç özellik daha olacaktı yazdığımız uygulamada ama tuhaf sorunlarla karşılaştım. O yüzden yazıyı daha fazla uzatıp sizleri de sıkmamak adına bu kadar yazıp bitirdim.

Uygulamanın kodlarını buradan indirebilirsiniz.

İnşallah faydalı olmuştur.

Hepinize kolay gelsin, iyi çalışmalar. :)

Android Programlama XVI - Sekme Kullanımı

Herkese merhabalar!

Öncelikle uzun süren ara için sizlerden özür diliyorum. Okuldaki yoğunluk nedeniyle pek ilgi gösteremedim Androidce'ye. Şu sıralar biraz boş vaktim var ve değerlendirmek istiyorum.

Bu yazımda sizlere uygulamalarımızda sekmeleri nasıl kullanabiliriz onu anlatmaya çalışacağım. Sekmeleri kullanarak uygulamamız içinde çeşitli bileşenleri ayrıştırabilir, daha düzenli arayüzler hazırlayabiliriz. Şimdi bununla ilgili bir örnek yapalım.

SekmeOgreniyorum isimli bir Android projesi oluşturarak başlayalım. Projeyi oluştururken belirlediğim AnaEtkinlik isimli etkinliğin içini boşalttıktan sonra aşağıdaki gibi bir hale geldi projemiz.

Şimdi ana layout dosyamız içine sekmelerimizi içine yerleştireceğimiz TabHost bileşenini ekleyeceğiz. Aşağıda görüldüğü gibi Composite kategorisi altından ekleyebilirsiniz.

Şimdi XML görünümüne geçip TabHost içindeki FrameLayoutun içini boşaltalım çünkü biz buraya istediğimiz sekmeleri etkinliğimizin Java kodları içinden belirleyip ekleyeceğiz. Bu işlemden sonra XML görünümü aşağıdaki gibi olmalı.

Ana layout dosyamızı hazırladık.

Şimdi sıra ekleyeceğimiz sekmelerin tasarımlarına geldi. Şimdi örnek olması açısından içlerinde sadece bir tane TextView olan ve hangi sekmedeysek onunla ilgili bilgi veren layout dosyaları tasarlayalım.

Aşağıdaki gibi görünen 3 tane layout dosyası oluşturalım.

Şimdi oluşturacağımız sekmeler için simgeler oluşturma zamanı. Ben her ortamda severek kullandığım gülücük paketinden resimler seçtim. (Chromakode'a teşekkürler.) Sekmelerimiz için seçtiğimiz resimleri projemizin res dizinine drawable isimli bir dizin altına atıyoruz.

Şimdi bu simgeleri yönetecek XML dosyalarına ihtiyacımız var. İçinde simgelerimizi barındıran drawable dizinine sağ tıklayıp New menüsü altından Android XML File seçeneğini buluyoruz. (Menü içinde yoksa Other seçeneğini seçip arayabilirsiniz.)

İlk sekmemizin simgesini yönetecek XML dosyamıza adını veriyoruz ve Root Element kısmından selectorı seçip Finish diyoruz.

Bu XML dosyası ilk sekmemiz seçili olduğunda ve olmadığında o sekmenin simgesini belirlememizi sağlayacak. Oluşturduğumuz dosyanın içini aşağıdaki gibi dolduruyoruz.

Şimdi aynı işi diğer iki sekmenin simgeleri için de yapıyoruz ve istediğimiz simgeleri belirliyoruz.

Sekmelerimiz oluşturmadan önce son adım olarak daha önce tasarımlarını yaptığımız etkinlikleri oluşturalım. Bu etkinlikler her bir sekmenin altında görüntülenecek olan, sekmenin içeriğini oluşturan etkinlikler olacaklar. Bunları ana etkinliğimizi kopyalayarak hızlıca oluşturabiliriz. (Her etkinliğin kullandığı layout'u değiştirmeyi unutmayın.) 3 etkinliği de oluşturduktan sonra projemiz aşağıda görüldüğü gibi bir hale geldi.

Artık sekmelerimizi oluşturabiliriz.

Ana etkinliğimizi açalım ve kodlamaya başlayalım.

İlk iş olarak normal bir etkinlik olan bu ana etkinliğimizin sekme içeren bir etkinlik olduğunu belirtmemiz gerekiyor.

Bunun için sınıf tanımlamasının yapıldığı yerdeki extends Activity kısmını extends TabActivity şeklinde değiştiriyoruz. Aşağıdaki gibi hata almanız normal. Bunu daha önce anlattım mı hatırlayamıyorum, o yüzden değineyim.

Burada Eclipse yazdığımız TabActivity sınıfının hangi pakette yer aldığını bulamadığı için hata veriyor. Bunu kendiliğinden düzeltmek için Ctrl + Shift + O kısayolunu kullanarak kullanılan sınıflarla ilgili paketleri projemize ekletiyoruz.

Gördüğünüz gibi hata giderildi ve artık etkinliğimiz bir Activty değil TabActivity. Şimdi sekmelerimizi oluşturabiliriz.

İlk olarak layout dosyamıza eklediğimiz TabHost nesnesini oluşturmak ve tanımlamak. Aşağıdaki kodları yazmamız yeterli.

Şimdi sekmelerimizi oluştururken kullanacağımız bir nesne daha oluşturacağız.

Şimdi de her sekmemiz için oluşturduğumuz etkinlikleri açmamıza yarayacak Intent nesnesi oluşturuyoruz.

Sıra sekmeleri oluşturup alanımıza eklemeye geldi. Bunun için yukarıda oluşturduğumuz sekme ve i isimli nesneleri tekrar tekrar kullanacağız.

İlk sekmemizi ekliyoruz.

Dikkat ettiyseniz burada bir metod çağırdıktan sonra geriye döndürülen değer üzerinden bir metod daha çağrılıyor. Bu şekilde sırasıyla . koyarak ilerliyor ve sekmemizin tüm özelliklerini belirliyoruz. Burada

• newTabSpec() metoduna verdiğimiz değer sekmemize verdiğimiz bir isim
• setIndicator() metoduna verdiğimiz ilk değer bir etiket (sekme simgesinin altında görünecek metin), ikinci değer de belirlediğimiz simge seçici XML dosyası
• setContent() metoduna verdiğimiz değer de o sekmenin içeriğini belirleyen Intent nesnesi

Sekmemizin özelliklerini belirledikten sonra onu sekme alanına ekliyoruz ve işimiz bitiyor.

Şimdi diğer sekmeleri de oluşturalım.

Artık sekmelerimiz hazır.

Son olarak etkinliğimiz açıldığında hangi sekmenin seçili geleceğine karar vermemiz gerekiyor. (Eğer bu gerekliyse tabi.) Bunun için aşağıdaki kodu ekliyoruz.

Artık etkinliğimiz başladığında 2. indexteki sekmemiz açılacak.

Şimdi uygulamayı deneme zamanı. Ben elimdeki 4.0.3 sürümlü emulatörümde deneyeceğim.

Ups! Deneyemiyorum, çünkü oluşturduğumuz etkinlikleri uygulamanın manifest dosyasında tanımlamadık. :)

İlgili düzeltmeyi yaptıktan sonra manifest dosyamız şu şekilde görünmeli.

Şimdi çalıştırabiliriz uygulamamızı.

Gördüğünüz gibi uygulamamız 2. index yani 3. sekme seçili olarak başladı. Diğer sekmeleri de rahatlıkla dolaşabilir, simgelerin ve içeriklerin değiştiğini görebilirsiniz.

      

Eveet, bir yazının daha sonuna geldik.

Bu yazımda sizlere sekme kullanımının yanı sıra

• Eksik import bilgilerini yüzünden alınan hataları hızlıca düzeltmeyi (Ctrl + Shift + O)
• Bir nesnenin seçili ve seçili olmadığı durumlarda farklı resimleri nasıl kullanabileceğimizi (sekmelerin simgelerini belirlerken yazdığımız XML dosyaları)
• Sekmelerimizi oluştururken metod çağrısından geri dönen değer üzerinden tekrar metod çağırmayı (arka arkaya . kullanarak sekmenin özelliklerini belirlerken)

anlatmaya çalıştım.

Ekran görüntülerinde sohbet uygulamamdan ve gelen tweetlerden bazı bildirimler var. Bunun için özür diliyorum.

Uygulamanın kodlarını buradan indirebilirsiniz.

İnşallah faydalı olmuştur.

Teşekkürler, iyi çalışmalar. :)